Boşanmaya Dair En Çok Sorulan 10 Soru ve Cevap
1. Boşanma davası nasıl açılır?
Boşanma davası, eşlerden birinin yerleşim yerindeki veya son altı ay birlikte oturulan yerdeki Aile Mahkemesinde açılır. Dava, bir dilekçe ile başlatılır. Dilekçede boşanma sebebi, talepler (velayet, nafaka, tazminat, mal paylaşımı gibi) açık ve net şekilde belirtilmelidir. Deliller de dilekçeye eklenmelidir. Anlaşmalı boşanma ile çekişmeli boşanma usulleri farklıdır. Anlaşmalı boşanma için evliliğin en az bir yıl sürmüş olması ve tarafların her konuda anlaşmış olması gerekir. Çekişmeli boşanmalarda ise yargılama süreci daha uzun ve detaylıdır.
2. Anlaşmalı boşanma nedir?
Anlaşmalı boşanma, eşlerin boşanma ve boşanmanın tüm hukuki sonuçları üzerinde tam mutabakata varması halinde gerçekleşir. Bu tür boşanma için evliliğin en az bir yıl sürmüş olması şarttır. Taraflar, nafaka, velayet, mal paylaşımı ve tazminat gibi konularda anlaşmalı ve bunu yazılı bir protokol haline getirmelidir. Hakim, tarafları bizzat dinler ve iradelerinin serbestçe oluştuğuna kanaat getirirse boşanmaya karar verir. Anlaşmalı boşanma genellikle tek celsede sonuçlanır ve en hızlı boşanma yoludur.
3. Çekişmeli boşanma ne kadar sürer?
Çekişmeli boşanma davalarının süresi, davanın karmaşıklığına ve delil durumuna göre değişir. Türkiye’de ortalama olarak 1,5 ila 3 yıl arasında sürebilmektedir. Tanık dinlenmesi, bilirkişi raporları, sosyal inceleme raporları ve istinaf/temyiz süreçleri davayı uzatabilir. Tarafların taleplerinin fazla olması ve uyuşmazlıkların derinliği de süreyi etkiler. Bu nedenle çekişmeli boşanmalarda sürecin bir avukatla yürütülmesi hem hak kaybını önler hem de davanın daha sağlıklı ilerlemesini sağlar.
4. Boşanma sebepleri nelerdir?
Türk Medeni Kanunu’na göre boşanma sebepleri genel ve özel sebepler olarak ayrılır. Özel sebepler arasında zina, hayata kast, pek kötü muamele, suç işleme ve terk yer alır. Genel boşanma sebebi ise evlilik birliğinin temelinden sarsılmasıdır. Bu sebep, halk arasında “şiddetli geçimsizlik” olarak bilinir. Eşler arasında sevgi, saygı ve güvenin kalmaması, ortak hayatın çekilmez hale gelmesi bu kapsamdadır. Hakim, somut olayları değerlendirerek boşanmaya karar verir.
5. Boşanmada velayet kime verilir?
Velayet konusunda esas alınan kriter, çocuğun üstün yararıdır. Hakim, anne ve babanın yaşam koşullarını, çocuğa ayırabilecekleri zamanı, ekonomik ve sosyal durumlarını değerlendirir. Küçük yaştaki çocuklar çoğunlukla anneye verilse de bu mutlak bir kural değildir. Baba da velayeti alabilir. Ayrıca çocuğun yaşı ve idrak gücü uygunsa görüşü de alınır. Velayeti almayan ebeveyn için kişisel ilişki (görüş günü) düzenlenir.
6. Nafaka nedir ve kimlere verilir?
Nafaka, boşanma veya ayrılık nedeniyle ekonomik olarak zor duruma düşecek olan tarafa ödenen maddi destektir. Tedbir nafakası dava süresince, yoksulluk nafakası boşanma sonrası, iştirak nafakası ise çocuk için ödenir. Yoksulluk nafakası alabilmek için kusurun ağır olmaması ve boşanma sonrası yoksulluğa düşülecek olması gerekir. Nafaka miktarı tarafların ekonomik durumuna göre hakim tarafından belirlenir ve şartlar değiştiğinde artırılabilir veya kaldırılabilir.
7. Boşanmada mal paylaşımı nasıl yapılır?
2002 yılından sonra yapılan evliliklerde yasal mal rejimi edinilmiş mallara katılma rejimidir. Buna göre evlilik süresince edinilen mallar kural olarak eşit paylaşılır. Evlilik öncesi mallar, miras ve bağış yoluyla gelen mallar kişisel mal sayılır ve paylaşılmaz. Mal paylaşımı boşanma davasından ayrı veya birlikte talep edilebilir. Malların tespiti ve değerlemesi önemlidir. Bu süreçte uzman desteği alınması hak kaybını önler.
8. Boşanmada tazminat alınabilir mi?
Boşanma davasında maddi ve manevi tazminat talep edilebilir. Maddi tazminat, boşanma nedeniyle mevcut veya beklenen menfaatleri zedelenen kusursuz veya daha az kusurlu eşe verilir. Manevi tazminat ise kişilik hakları saldırıya uğrayan eş için öngörülmüştür. Aldatma, şiddet ve hakaret gibi durumlar manevi tazminata dayanak olabilir. Tazminat miktarı, olayın ağırlığı ve tarafların ekonomik durumuna göre hakim tarafından belirlenir.
9. Boşanma davasında deliller neler olabilir?
Boşanma davalarında deliller büyük önem taşır. Tanık beyanları, mesajlaşmalar, sosyal medya paylaşımları, telefon kayıtları, fotoğraflar, kamera görüntüleri ve doktor raporları delil olarak kullanılabilir. Ancak deliller hukuka uygun şekilde elde edilmiş olmalıdır. Hukuka aykırı deliller mahkeme tarafından dikkate alınmaz ve suç teşkil edebilir. Delillerin doğru zamanda ve usulüne uygun sunulması, davanın sonucunu doğrudan etkiler.
10. Boşanma davasında avukat tutmak zorunlu mu?
Boşanma davasında avukat tutmak zorunlu değildir; taraflar davayı kendileri de açabilir. Ancak boşanma davaları hem hukuki hem de duygusal açıdan karmaşık süreçlerdir. Nafaka, velayet, tazminat ve mal paylaşımı gibi ciddi haklar söz konusudur. Bir avukatla çalışmak, hak kaybı yaşanmasını önler ve sürecin daha hızlı ve sağlıklı yürütülmesini sağlar. Özellikle çekişmeli boşanmalarda avukat desteği büyük önem taşır.
No comment